Netcongestie in 2026: wat er is veranderd
Netcongestie is in grote delen van Nederland geen incident meer maar de normale situatie. Netbeheer Nederland toont op de landelijke capaciteitskaart per gebied of er nog transportcapaciteit is voor afname en teruglevering, en waar wachtrijen gelden. Volgens VNO-NCW staan ongeveer 15.000 grootverbruikers op een wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere aansluiting.
Twee regels raken het mkb direct:
- Prioriteringskader ACM. Sinds 1 januari 2026 moeten netbeheerders bij grootverbruikaansluitingen aanvragen rangschikken op maatschappelijk belang (onder meer netverlichting, veiligheid, wonen, zorg en onderwijs). Een regulier kantoor of bedrijfspand krijgt daarin geen voorrang.
- Kleinverbruik in de wachtrij. Netbeheerders reserveerden tot nu toe capaciteit voor kleinverbruikaansluitingen (tot 3 x 80 ampère). Vanaf 1 juli 2026 vervalt die reservering en komen ook kleinverbruikers die een aansluiting willen aanleggen of verzwaren in dezelfde wachtrij terecht.
Daarnaast bestaan er sinds 2024 non-firm transportcontracten: u krijgt sneller capaciteit tegen de afspraak dat de netbeheerder uw afname op piekmomenten mag beperken. Sinds 1 februari 2025 zijn netbeheerders verplicht zo'n contract aan te bieden waar dat kan. Juist in die constructie doet een batterij zijn werk: hij vangt de beperking op.
Drie businesscases voor een bedrijfsbatterij
| Situatie | Wat de batterij doet | Waar de opbrengst zit |
|---|---|---|
| Eigen zonnestroom, veel teruglevering | Slaat middagoverschot op voor avond, ochtend of weekend | Verschil tussen inkooptarief en terugleververgoeding per verschoven kWh |
| Verbruikspieken (koeling, laden, machines) | Levert tijdens pieken, laadt in dalen (peak shaving) | Lager gecontracteerd vermogen, lagere kW-component in het nettarief, geen verzwaring nodig |
| Krappe aansluiting, geen uitbreiding mogelijk | Maakt laadpalen of extra machines mogelijk binnen de bestaande capaciteit | Vermeden wachttijd en verzwaringskosten; omzet die anders niet kan |
Voor grootverbruikers is de eerste case al jaren actueel: zij salderen niet. Voor bedrijven met een kleinverbruikaansluiting verandert de situatie per 1 januari 2027: dan stopt de salderingsregeling in één keer (Wet beëindiging salderingsregeling, dossier 36.611). Vanaf dat moment krijgt u voor teruggeleverde stroom alleen nog de terugleververgoeding van uw leverancier, die tot 2030 wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief moet zijn. Elke kWh die u zelf verbruikt, blijft daarentegen het volle tarief waard. Zie ook zonnepanelen op het bedrijfsdak.
Rekenvoorbeeld: mkb-bedrijf met 60 kWp zon en een batterij van 30 kWh
- Opwek 60 kWp x 900 kWh/kWp = 54.000 kWh per jaar; daarvan wordt nu 40% (21.600 kWh) teruggeleverd
- Batterij 30 kWh / 15 kW verschuift circa 25 kWh per dag op 300 dagen = 7.500 kWh naar eigen verbruik
- Waarde per verschoven kWh: inkooptarief € 0,25 minus terugleververgoeding € 0,08 = € 0,17, dus € 1.275 per jaar
- Peak shaving: gecontracteerd vermogen 15 kW omlaag, aangenomen besparing € 500 per jaar
- Investering aangenomen op € 18.000 exclusief btw; EIA 40% = € 7.200 extra aftrek, netto € 1.858 bij 25,8% VPB
Netto investering € 16.142 tegenover € 1.775 opbrengst per jaar: terugverdientijd circa 9 jaar. Zonder peak shaving loopt dat op naar circa 12,7 jaar; met een vermeden verzwaring van bijvoorbeeld € 8.000 daalt hij naar ongeveer 4,6 jaar.
Alle bedragen zijn aannames ter illustratie; batterijprijzen, tarieven en uw verbruiksprofiel bepalen de echte uitkomst. Laat de berekening maken op basis van kwartierwaarden uit uw slimme meter.
Fiscaal: EIA op een bedrijfsbatterij
De Energielijst 2026 kent voor batterijen de code 251118: accu voor opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit. De voorwaarden zijn concreet: een vermogen van minimaal 5 kW, een capaciteit van minimaal 15 kWh, en een koppeling met een duurzame opwekinstallatie met een piekvermogen van meer dan 15 kW op dezelfde netaansluiting. De omvormer en het regelsysteem mogen meegeteld worden. Vloeibare loodzuuraccu's en accu's uit transportmiddelen zijn uitgesloten. Het aftrekpercentage is in 2026 40%; melden doet u binnen 3 maanden na de opdracht. Een batterij zonder eigen opwek valt dus buiten de EIA. Alle regels op een rij vindt u in onze checklist EIA, MIA en Vamil 2026.
Stappenplan: van verbruiksprofiel naar besluit
- Haal uw kwartierdata op. Uit de slimme meter of via uw energieleverancier. Zonder verbruiksprofiel is elke batterij-offerte een gok. Zie slimme meters voor bedrijven.
- Kijk op de capaciteitskaart. Staat uw gebied op rood voor afname of teruglevering, dan is verzwaring geen realistisch alternatief en weegt de derde businesscase zwaar.
- Vraag uw netbeheerder naar een non-firm of flexibel contract. Die combinatie bepaalt hoe groot de batterij moet zijn om de beperking op te vangen.
- Dimensioneer op de pieken, niet op de opwek. Voor peak shaving telt het vermogen (kW); voor zelfconsumptie de capaciteit (kWh). Een te grote batterij verdient zichzelf zelden terug.
- Toets de EIA-voorwaarden vóór u tekent en meld binnen 3 maanden via het eLoket van RVO.
- Regel opstelling en verzekering. Bespreek met uw verzekeraar de eisen aan opstelruimte, brandveiligheid en onderhoud voordat de batterij wordt geplaatst.
Conclusie
Een batterij is geen automatische winstmaker. Als het alleen om het opslaan van zonnestroom gaat, komt de terugverdientijd in de meeste mkb-situaties uit rond de 9 tot 13 jaar, en dat is lang voor een systeem met een verwachte levensduur van 10 tot 15 jaar. De businesscase kantelt zodra netcongestie meespeelt: een vermeden verzwaring, een non-firm contract dat wordt opgevangen of laadpalen die anders niet kunnen. Reken daarom altijd drie scenario's door en vergelijk de uitkomst met uw energiecontract, want een dynamisch tarief vergroot de speelruimte van een batterij aanzienlijk.
Veelgestelde vragen
Krijg ik subsidie op een bedrijfsbatterij?
Er is geen aparte subsidie, maar wel fiscale aftrek: de EIA (40% in 2026) via code 251118 op de Energielijst. Voorwaarden zijn minimaal 5 kW en 15 kWh, gekoppeld aan eigen duurzame opwek van meer dan 15 kW op dezelfde netaansluiting, en melding bij RVO binnen 3 maanden na de opdracht.
Wat verandert er op 1 juli 2026 voor kleinverbruikers?
De capaciteit die netbeheerders reserveerden voor kleinverbruikaansluitingen (tot 3 x 80 ampère) vervalt. Wie vanaf die datum een aansluiting wil aanleggen of verzwaren, komt in dezelfde wachtrij als grootverbruikers en valt onder het prioriteringskader van de ACM.
Heeft een batterij zin zonder zonnepanelen?
Technisch wel: voor peak shaving of het benutten van een dynamisch energiecontract heeft u geen eigen opwek nodig. Fiscaal niet: de EIA-code 251118 vereist een koppeling met een duurzame opwekinstallatie van meer dan 15 kW op dezelfde aansluiting. Zonder eigen opwek betaalt u de batterij dus volledig zelf.
Bronnen
- Netbeheer Nederland: landelijke capaciteitskaart elektriciteitsnet
- VNO-NCW West: nieuwe regels bij netcongestie vanaf 1 juli 2026
- ACM: prioriteren bij transportverzoeken (prioriteringskader)
- RVO: Energielijst 2026, code 251118 accu voor opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit
- Eerste Kamer: Wet beëindiging salderingsregeling (36.611), aangenomen 17 december 2024
Peildatum: 3 september 2026. Percentages, budgetten en deadlines komen uit de genoemde bronnen en kunnen tussentijds wijzigen; controleer de actuele stand op rvo.nl vóór u een verplichting aangaat. ParaatBusiness geeft geen fiscaal of juridisch advies.
